X
تبلیغات
رایتل

خرافه‌ی ِ شادان

یکشنبه 29 اسفند‌ماه سال 1389 ساعت 09:23 ق.ظ

1

یکی از انبوه مشکلات ِ جامعه‌ی ِ ایران از دید ِ حاکمیت نوروز و چهارشنبه سوری و... از این دست جشن‌هاست که یادگار ِ دوران ِ طاغوت ِ اکبر(ایران ِ پیش از اسلام) و یادآور طاغوت ِ اصغر(ایران ِ پیش از انقلاب ِ 57) است!

کم نبوده و نیستند کسانی که شمشیر از رو ببندند و از لزوم ِ زدودن ِ این رسم ِ ناعلمی(!) و خرافی از جامعه‌ی ِ اسلامی سخن بفرسایند.

از پیش قراولان ِ معاصر می توان به مرتضا مطهری اشاره کرد(به تعبیر ِ خودی‌ها استاد ِ شهید!). نوار ِ صوتی مربوط به سال‌ها پیش از انقلاب است که در آن سخن از بی‌فایده بودن ِ این رسم و به ویژه ذکر ِ «زردی ِ من از تو، سرخی ِ تو از من» می‌گوید و توجیه ِ دیرینه سال بودن ِ این مراسم را هم به امضا و تجدید ِ سند ِ خریت مرتبط می‌داند.

البته ایشان در مورد عضویت در انجمن ِ سلطنتی ِ فلسفه(مقر ِ فیلسوف‌باشی‌ها) که زیر ِ نظر ِ همسر ِ نامحجبه‌ی ِ شاه ِ معدوم ِ آینده اداره می‌شد نظری نداد و نگفت این یک قلم در حکم ِ امضای ِ کدام سند است.

در حال ِ حاضر به نظر می‌رسد جامعه‌ی ِ ایران علاوه بر قطبش ِ شدید در زمینه‌ی ِ مسائل ِ سیاسی به قطبشی شدید‌تر در مسائل ِ فرهنگی دچار شده و به قول ِ ارسطو چند جامعه است درون ِ یک کشور.

همان‌گونه که بخشی از جامعه علاوه بر دو جشن ِ مرسوم ِ مذکور در حال ِ به یاد آوردن ِ جشن‌هائی از قبیل مهرگان، تیرگان، اسپندارمزگان و.. است در سمت ِ مخالف از سوی ِ شخصیت‌های ِ ریز و درشت صدای تعطیل باید گردد ِ نوروز شنیده می شود.

 

2

چهارشنبه سوری و به ویژه نوروز در فرهنگ ِ ایران چنان پررنگ و استوار است که حکومتیان باید دریافته باشند که در برخورد با آن‌ها باید حواسشان به عاقبت خود باشد. در ایران در گذر قرن‌ها با این همه تهاجم و حمله و اشغال از اسکندر مقدونی گرفته تا اعراب و مغول‌ها و ... گرچه طومار و سفره‌ی ِ بسیاری از حکومت‌ها و سلسله‌ها در هم پیچیده و بر باد رفته اما سفره‌ی ِ نوروز پابرجا مانده و خواهد ماند.

بهتر است نودیدگان ِ وادی ِ قدرت هم عطای ِ چنین تخیلی را به لقایش ببخشند و خود را با مسائل علمی نظیر اقتصاد ِ اسلامی مشغول بدارند.

 

3

استدلال ِ اصلی و «شیک» ِ ایشان به خیال ِ خود در مواجهه با نوروز و چهارشنبه سوری اصرار بر خرافی بودن ِ این جشن‌هاست.

البته ایشان خود را والاتر از این حرف‌ها می‌بینند که بخواهند علمی باشند بل که وظیفه علم ِ جدید است که آستین بالا بزند و گوهر‌های ِ علم ِ ناب را در نظرات و آرا حضرات بیابد.

مانند ِ ادعای ِ اثبات شدن توسط ِ دانشمندان(به طور مسلم غربی) که معلمان ِ دینی در مدرسه و دبیرستان و دانشگاه به آن می‌نازیدند. البته نام و اثری از آثار ِ این دانشمندان هرگز به میان نمی‌یامد و فقط ترجیع بند ِ «دانشمندان اثبات کرده‌اند» مکرر تکرار می‌شد. شاید آن دانشمندان به خاطر اجر ِ معنوی کارشان خواسته‌اند گمنام بمانند که ریا نشود.

بازگردیم به نوروز: جشن‌های ِ روزگار ِ باستان بیشتر به اسطوره‌ها و خدایان ِ آن زمان بازمی‌گردد. ایران و یونان باستان از این جشن‌ها بسیار داشته‌اند و یافتن سرنخ ِ اولیه یا دلیل ِ علمی برای ِ شان نه تنها نشدنی  بل که از اساس نا‌به‌جا و بی‌مورد است.

اما ادعای ِ مخالفین مبنی بر خرافی بودن ِ آن قابل ِ بررسی ست.

یکی از وظایف روشنفکران، اصلاح‌گران و فرهیختگان ِ یک جامعه مبارزه با خرافه و بنیان‌های ِ خوراک دهنده به آن است.

خرافه آفت ِ جامعه‌ی ِ بشری ست. خرافه بشر را مسخ کرده، خرد را تعطیل و کنش و واکنش را از حالت ِ علت و معلولی خارج می کند. به بشر نگاهی ناعلمی در دریافت، درک و تفسیر ِ پدیده‌های ِ جهان می‌دهد.  راه را برای ِ سواستفاده از او باز می‌کند و چون غل و زنجیری بر فکر و دست و پای ِ او افکنده می‌شود.

اما فرض کنیم نوروز و دیگر جشن‌ها همگی خرافه‌ای بیش نباشد. خروجی این خرافه چیست که لزوم ِ زدودن ِ آن از جامعه احساس شده و به صدر فهرست ِ تکالیف شرعی آمده است؟

آن چه این جشن و کلیه جشن‌های ِ باستانی برای ِ مردمان داشته اند دمی فراغ از روزگار و شاد بودن و در کنار ِ هم بودن است. چرا در نیابیم دمی را که با طرب می‌گذرد؟

اگر این جشن‌ها باعث می‌شد فردی بخواهد کاری به ضرر ِ خویش و به نفع ِ جائی یا شخصی دیگر انجام دهد مثلن بخشی از پول ِ خویش را به او بدهد این ادعا پذیرفتنی بود.

چه بسا خود ِ مردم ِ حسابگر ِ امروز این مراسم را تعطیل می‌کردند و منتظر نظرات ِ حضرات نمی‌ماندند.

خیابان‌های ِ شلوغ در روزهای ِ منتهی به نوروز نشان می‌دهد کسی گوشش به این حرف‌ها بدهکار نیست. با وجود وضع ِ بد اقتصادی در این عهد ِ بی یارانه‌ای و تلخ‌کامی‌های موجود به ویژه برای ِ جوانان هنوز این سفره گسترده و چراغش برافروخته است.

چه بسا خود ِ آقایان هم این روزها مشغول ِ خرید ِ رخت و لباس برای بچه‌هایشان باشند.

نظرات (4)
یکشنبه 29 اسفند‌ماه سال 1389 ساعت 12:26 ب.ظ
سلام و درود بر شما
بازگشت انتقادی به خود، یعنی مایی که در حال حاضر شکل گرفته، برمبنای یک تاریخی شکل گرفته که ما را اینگونه ساخته، اینجا منظور از مای شکل گرفته بر مبنای تاریخ، مای روشنفکران است. خب حال باید با نگاه به تاریخچه و مبانی که امروزه آن را بدیهی می انگاریم، به نقد اندیشه ها و اشتباهات تاریخی مان که متعلق به روشنفکران اول در ایران هستند، پرداخته و اصلاحات اساسی را اگر نیازمند آنیم که هستیم، به اجرا گذاریم و از اشتباهات آتی که بر مبنای این بدیهیات شکل خواهد گرفت، جلوگیری کنیم.
با انتقاد می توان مبنای خطاها را که کنون در آن به سر می بریم را ریشه یابی کنیم و از آن خطاها در معرفت دوری جوییم و راه را بر خطاهای آینده تا حدود وسع بکاهیم... چنان که خود هم می دانید بسیاری از گرفتاری های ایران امروز به دلیل عدم برداشت درست روشنفکران قدیم در ایران رایج شده و در دهان غرب ستیزان و طبقه روحانیت افتاده است. به قولی که شنیده اید، و گر نه این ... ها از غرب چه می دانستند که بخواهند حرفی از آن بزنند، اما روشنفکران آن دوره به غلط حرف هایی را در دهان اینان انداختند که امروزه روشنفکران با هزار زحمت باید تلاش کنند تا آن بدبینی ها را در جامعه از بین ببرند... ممنونم از توجه تان
و اما نوروز، به رسم کهن، این عید را که ارمغان شادی و دیگر دیدن محیط مان می باشد را گرامی خواهیم داشت و سعی می کنیم این اعیاد را برای شاد زیستن حفظ کنیم، امری که روحانیت و حکومت ناشاد قصد دارد برای حفظ هر چه بیشتر کردن اقتدارش از سفره مردم بدزدد به نام خرافه. کسی مدعای خرافی بودن شادی می کند که خود سر تا پا غرق در خرافه است. سالی سرشار از سبزی و نشاط و موفقیت و صبوری را برایتان آرزومندم
امتیاز: 0 0
دوشنبه 1 فروردین‌ماه سال 1390 ساعت 02:09 ق.ظ
درودبرشماودوستان وعرض تبریک عیدباستانی وملی

راستی نکات جالب ومهمی رااشاره کرده اید. من هم سخن مطهری راشنیده ام وهربارهم ناراحت شده ام که ایشان به عنوان کسی که ادعا می کند یک کمونیست هم بایددردانشگاه کرسی داشته باشد چگونه به خوداجازه می دهد به پدران ومادران ما وبه گذشته ی ملتی توهین کند؟ ایشان می تواند به عنوان یک منتقدبا استدلال نکته نظرات خویش را بگویدیابنویسد. توهین به هیچ وجه قابل قبول نوبده ونیست ونخواهدبود.
شریعتی گفته : فحش دادن آخرین حربه ی انسان شکست خورده است.
این ایام نکات سازنده وارزنده ی بسیاری داشته ودارد که درکنارشادی آفریدن درجامعه دربهداشت وارتباط و تحرک اجتماعی واقتصادی و...هم موثراست که پرداختن به همه دراین مجال مقدورنیست.
امتیاز: 0 0
چهارشنبه 10 فروردین‌ماه سال 1390 ساعت 07:39 ب.ظ
حالا آن بنده خدا که نیست! اگر بود شاید نظرات اش چنین نبود البته مشخص است که انتقاد از زنده ها واکنش های احتمالا ناخوشایندی در پی خواهد داشت و ایما از این رو به شما خرده نمی گیریم اما از آن رو می گیریم! منظور همان روی سگ است!!
حالا شما سخت نگیرید اگر مسئله گذاشتن پای چپ و راست در مستراح باشد مشخص است که چیزهای دیگر مثل همین چهارشنبه سوری که شما می گویید خرافه در می آید. بلاخره چیزی به نام دست پیش در این دنیا وجود دارد.
و راستی سال نو شما مبارک.
امتیاز: 0 0
جمعه 9 اردیبهشت‌ماه سال 1390 ساعت 09:48 ق.ظ
سلام نوروز گذشته ها
خوبید ؟ اوضاع رو براهه ؟
امتیاز: 0 0
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)

نام :
ایمیل :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد